Karadağ ile İlgili Sık Sorulan Sorular!

montenegro-ile-ilgili-sık-sorulan-sorular.11

1. Karadağ nerede bulunuyor? 

Karadağ, orta Akdeniz bölgesinde bulunuyor. Güneydoğu Avrupa’da, Balkan Yarımadası’nın orta kesiminde ve Adriyatik Denizi’nin güney kıyılarında yer almaktadır.

2. Sınır komşuları hangileridir? 

Karadağ’ın  batısındaki  sınır  komşuları  Bosna-Hersek  ve  Hırvatistan’dır.

Kuzeyinde Sırbistan, doğusunda ise  Arnavutluk  ile sınır komşusu olup güneyinde bulunan İtalya  ile arasında Adriyatik Denizi bulunmaktadır.

Kara sınırlarının uzunluğu 614 km, kıyı uzunluğu 293 km olup 73 km’si kumsal ve plajlardan oluşmaktadır.

3. Toplam yüz ölçümü ne kadardır? 

Karadağ’ın toplam yüz ölçümü 13,812 ’dir.

Ülkenin büyük bölümü yüksek dağlarla, derin vadilerle ve nehir kanyonlarıyla kaplıdır.

Büyük ova alanları kıyı şeridine yakın olup  ülkenin güneyine denk düşmektedir.

4. Karadağ’ın nüfusu ne kadardır?

2011 nüfus sayımına göre Karadağ’ın  nüfusu 630.029’dir.

Başkent Podgorica 85.937 nüfusu ile Karadağ’ın  siyasi,  ekonomik,  idari ve kültür merkezidir.

72.824 nüfuslu Niksiç, Podgorica’nın kuzeybatısında olup 54 km uzağındadır.

46.676 nüfuslu Bijelo Polje ise  Podgorica’nın  kuzeyinde olup,  120 km uzaklığında bulunmaktadır.

5. Karadağ’da ana dinler nelerdir? 

Karadağ; Ortodoks Hıristiyan, İslam, Musevi, Katolik, Protestan ve diğer mezheplerden oluşan çok dinli bir devlettir.

6. Karadağ’ın resmi para birimi nedir? 

Karadağ para birimi Euro’dur…

Avrupa Birliği Euro’yu kullanmaya başladığında   Karadağ resmi para birimi olarak Euro’yu tercih etmiştir.

Euro  kullanmaya  başlamadan önce  resmi para birimi Alman Markı idi.

7. Zaman dilimi nedir? 

Batı Avrupa zaman dilimi (GMT+01:00).

8. Karadağ’ın iklimi nasıldır? 

Karadağ’ın  iklimi  ılıman  Akdeniz  olup  kuzeyinde  ise  karasal  iklimi  vardır.

Ortalama hava sıcaklığı  yazın 27.4°C,  kışın ise 13.4°C’dir.

Güneşten verimli oranlarda yararlanılabilen gün sayısı yılda 240 gün gibi yüksek bir seviyededir.

9. Ortalama yaşam süresi kaç yıldır?

74.6 yıldır.

Kadınların yaşam süresi 77.3 yıl iken erkeklerin yaşam süresi 71.9’dur.

10. Karadağ’ın siyasi ve hukuk sistemi nedir? 

Karadağ 3 Haziran 2006 tarihinde bağımsız bir ülke oldu.

Bundan önce, Karadağ Sırbistan ile tek devlet oluşturuyordu.

Karadağ’da  Parlamenter  Demokrasi  mevcuttur.

Parlamento  üyelerinin  yanı  sıra cumhurbaşkanı da halk tarafından  seçilmektedir.

Başbakan,  Parlamento  üyeleri  tarafından  güven  oyu almaktadır.

Karadağ’daki hukuk sistemi Kıta Avrupası hukuk sistemidir.

11. Karadağ’a uçakla nasıl ulaşılabilir?

Karadağ’da iki adet uluslararası havaalanı bulunmaktadır: Podgorica ve Tivat

Podgorica  havaalanından Frankfurt, Viyana,Roma, Ljubljana, Belgrad, Paris, Napoli, Bari, Moskova, Zürih, Londra ve İstanbul’a düzenlenen uçuş seferleri mevcuttur.

Tivat  havaalanından ise Belgrad, Moskova ve Paris’e seferler düzenlenmektedir.

Ulusal havayolu şirketi ise Montenegro Airlines’dir.

12. Karadağ’da demiryolu var mı? 

Karadağ’ın 250 km uzunluğundan demiryolu ağı var.

Demiryolu bağlantıları  Bar  Limanı’ndan,   Podgorica ve  Bijelo Polje’ye  – Sırbistan’a , Niksic’e ve Podgorica’dan Arnavutluk’a mevcuttur.

Hem Bar Podgorica bağlantı hem de  Podgorica-Niksic bağlantı yük ve yolcu taşımacılığı için kullanılımaktadır.

13. Karadağ’ın toplam karayolları ağı ne kadardır? 

Karadağ’ın karayolları ağı 850 km’lik  ana yollardan, 950 km’lik  bölgesel yollarından ve 5,300 km’lik yerel yollardan oluşmaktadır.

Karayolları  ağı  Sozine  Tunel,  Mileniyum  Köprüsü  ve  Debeli  Brijeg  sınır  kapısı  gibi  önemli  projelerle geliştirilmiştir.

Sozine Tunel, Bar Limanı ve Podgorica arasındaki mesafeyi önemli ölçüde kısaltmış olup Karadağ’ın başkenti deniz kıyısından sadece 30 dk. uzaklıktadır.

14. Karadağ’da deniz taşımacılığı için olanakları nelerdir?

Karadağ’da yolcu ve kargo taşımacılığı için Bar, Herceg Novi, Tivat, Kotor ve Zelenika’da  bulunan beş liman vardır.

Yolcu ve kargo taşımacılığın %95’i Bar limanı üzerinde gerçekleşmektedir.

Bar limanı Adriyatik Denizinin güney kesiminde bulunmaktadır.

Bu elverişli coğrafi konumu (42o 0‘ kuzey enlemi ve 19o 05‘ doğu boylamı) ile Belgrad – Bar demiryolu hattı ve karayolu ağı ile birlikte Bar Limanı, taşımacılık konusunda çok iyi bir konumda bulunmaktadır.

Buna istinaden söz konusu liman bölge için dağıtım merkezinin kurulması konusunda en doğru yerdir.

Karadağ, İtalya ve Hırvatistan arasında düzenli olarak yolcu gemi seferleri düzenlenmektedir.

12. Karadağ’ın sabit telefon alt yapısı nasıldır? 

Karadağ’da telekomünikasyon sektörü  %100  özeldir ve iki  adet sabit telefon sağlayıcı bulunmaktadır.

Bunlar; Deutsche-Telekom’un parçası olan Macaristan Matav’ın  T-Mobile’i ve Sırbistan (Telekom  Srbija) – Almanya (Ogalar B.V.) konsorsiyumundan oluşan M:tel.

Şebeke fiber-optik  tabanıyla % 98 üzerinde dijitalleştirilmiştir.

Aracı anahtar olarak kullanılan iki tane uluslararası  anahtarı  mevcuttur.  Bunlar Karadağ’ın diğer belediyelerinde bulunan anahtarlardan gelen trafiğin transitini yapmaktadır.

13. Karadağ’da GSM operatörlerinin sayısı ve kapsama alanları nedir?

Karadağ’da üç tadet GSM operatörü bulunmaktadır: Telenor, T-Mobile Montenegro ve M:Tel.

Karadağ GSM operatörleri kapsama alanları: Telenor- %99’u, T-mobile –% 99’u, M:tel –%91’dir.

14. Yabancı yatırımcılar Karadağ’da gayrimenkul edinebilirler mi?

Yabancı yatırımcıların Karadağ’da şirket tesisleri, iş yerleri, daire, yaşam ve inşaat alanları gibi gayrimenkul hakları var. Ayrıca, yabancılar bir yerli vatandaşın da hakkı olduğu gibi miras yoluyla gayrimenkul üzerinde  mülkiyet hakları talep edebilmektedir.

15. Karadağ yasalarına göre kaç çeşit arazi bulunmaktadır? 

Kanun tüm arazileri iki gruba ayırmaktadır:

  1. Karadağ İnşaat Arazileri

– Kamu inşaat arazileri (devletin ve belediyenin mülkiyetinde);

– Diğer inşaat arazileri (her türlü mülkiyet şekliyle).

  1. Karadağ Tarım Arazileri (her türlü mülkiyet şekliyle)

– Ekilebilir ve

– Ekilemez araziler.

16. Şehirlerdeki inşaat arazilerinin sahibi kimdir? 

Şehirlerdeki inşaat arazilerinin çoğu Karadağ’a aittir.

Ancak; özel sektöre ait arazilerin oranı her geçen yıl artış göstermektedir.

Bu tür arazilerin mülkiyeti konusunda herhangi bir kısıtlama yoktur.

17. Birey kullanma hakkını nasıl elde edebilir? 

İnşaat arazi kullanım hakkı aşağıdaki yöntemlerle elde edilebilir:

Hakkı devri kararı alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde, belediye, tüzel kişi veya başka bir kuruluş ya da birey arasında bir Devir Sözleşmesi imzalamak ve araziyi belli bir süre kiralamak yoluyla…

18. Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcıdan farklı vergilendirmeye tabi tutulabilir mi? 

Hayır. Yabancı yatırımcılar, yerli yatırımcıdan farklı olarak farklı vergilendirmeye tabi tutulamaz.

19. Yabancı yatırımcı yaptığı yatırımın sigortasını yapmak zorunda mıdır? 

Yabancı yatırımcı sigorta yönetmeliklere uygun olarak  yatırım sigortasını sağlamak zorundadır.

20. Yabancı yatırımcıların hakları ve yükümlülükleri nelerdir? 

Yaptığı yatırım ile, yabancı yatırımcı şirketin işletmesinde ve / veya yönetiminde yer alma, tüm yatırımını ve sermayesini geri alma hakkına sahiptir.

Yabancı yatırımcı, iç yasaların çerçevesinde güvenceye alınan tüm haklardan yararlanabilmektedir.

21. Yabancı yatırımcının mülkiyeti alınabilir mi?

Yasalar tarafından mülkiyetin alınması kamu yararına  olacağı  öngörülmediği  takdirde  bir  yabancının mülkiyeti alınamaz.

Böyle durumlarda, yatırımcıya mülkiyeti için piyasa değerinden daha düşük olmayan bir ücret veya tazminat verilir.

22. Yabancı yatırımcı tazminat talep etme hakkına sahip midir? 

Yabancı  yatırımcı,  yasal  olmayan  nedenlerin  sonucu  olarak  ya  da  devlet  organlarında  çalışan  devlet temsilcilerinin   işleri  yanlış yapmaları  sonucu  ortaya çıkan  herhangi  bir  zarardan  dolayı  tazminat  talep etme hakkına sahiptir.

23. Karadağ şirket kurmak çok mu karışık bir iş? 

Hayır.

Aslında OECD’e göre, Karadağ şirket kurma prosedürü konusunda bölgenin şampiyonudur.

Karadağ’da  iş  yapmak  isteyen  işletmeler  ile  ilgili  tüm  düzenlemeler  İşletmeler  Hakkında  Kanun  ile yapılmıştır.

Karadağ’da iş yapmak isteyen yabancı firmalar Karadağ Ticaret Mahkemesinin Merkezi Kayıt Ofisinde kaydını yapmak zorundadır.

İşletmeler  Hakkında  Kanuna  göre Karadağ’da aşağıdaki  organizasyon şekilleri altında bir işletme kurulabilir:

Girişimci,

Ortaklık Şirketi,

Limited Ortaklık,

Anonim Şirket,

Limited Şirketi

Yabancı şirketin şubesi.

Tüm  yabancı  firmalar  Karadağ’da  kendi  şubelerini  anonim  şirketi,  limited  şirketi  veya  yabancı  şirketin şubesi olarak kayıt edebilirler.

Karadağ’da İşletmeler Hakkında Kanuna göre yeni şirketi kuran yabancı şirket tüm şartları karşılıyor ise (minimum  sermaye,  organizasyon  şekli) kayıtlar  ve  prosedürler  yapıldıktan  sonra   Karadağ’da  yerli  bir firma ile aynı haklara sahiptir.

Yabancı şirketin şubesi olarak adlandırılan organizasyon şekli, yabancı şirketlere Karadağ’da yeni şirket kurmadan  kendi  şirketinin  bir  şubesi  olarak  kaydını  yapıp  Karadağ’daki  işleri  yürütebilme  olanağı sağlamaktadır.  Bu  tür  şubeler  Karadağ’da  yürürlükte  olan  kanun  ve  yönetmeliklere  uygun  olarak çalışmalıdır.

24. Karadağ’da şirket kuruluşu kaç gün sürüyor? 

4 iş günü.

25. Şirket kaydı için istenilen minimum sermaye ne kadardır?

1 Euro.

26. Şirket kuruluşundan sorumlu olan kurumlar hangileridir? 

Karadağ Ticaret Mahkemesinin Merkezi Kayıt Ofisi, şirketlerin kaydı için sorumlu olan kurumdur.

27. Karadağ yasalarına göre hangi şirketler kurulabilir ve şirket kurma prosedürü nedir? 

Karadağ yasaları altı farklı şirket türünün kurulmasına izin vermektedir.

Söz konusu şirket türleri şunlardır; Girişimci, Limited Şirket, Anonim Şirket , Genel Ortaklık, Komandit ve bir yabancı şirketin parçası olarak kurulan şirket.

28. Karadağ’da ortalama gümrük oranı nedir? 

Üçüncü  ülkelerden (Karadağ’in  serbest  ticaret  anlaşması  imzalamadığı  ülkeler) mal  ithalatına  yönelik ortalama gümrük  oranı, Gümrük İdaresinin verilerine göre  %  6.28’e tekabül  etmektedir.

Karadağ’ın serbest ticaret anlaşması imzaladığı ülkelerden mal ithalinde gümrük oranları  yıllara göre değişmektedir.

29. Hangi ülkeler Karadağ’ın dış ticaret ortaklarıdır? 

En önemli dış ticaret ortakları: Sırbistan, Almanya, İtalya, Avusturya, İşviçre, Yunanistan, Macaristan,Slovenya, Hırvatistan, Bosna Hersek.

30. Karadağ Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) üye mi? 

29 Nisan 2012 tarihinde Karadağ DTÖ’nün üyesi olmuştur.

31. Karadağ’ın imzaladığı serbest ticaret anlaşması var mı? 

Karadağ AB ülkeleri (2015’e kadar yürürlükte olacak), EFTA ülkeleri (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn), CEFTA ülkeleri (Arnavutluk, Makedonya, Moldova, UNMIK/Kosovo, Hırvatistan, Sırbistan ve Bosna Hersek, Türkiye, Rusya ve Ukrayna ile Serbest Ticaret Anlaşmasını imzalamıştır.

32. Kurumlar vergisi oranı kaçtır? 

Avrupa’da en düşük kurumlar vergisi oranı %9’dur.

33. Katma değer vergisi oranı kaçtır? 

Karadağ’da standart K.D.V oranı %19 olmakla beraber turizmde ve IT ekipmanlarında % 7  ve bazı temel ihtiyaç ürünlerinde ise % 0’dır.

K.D.V beyan süresi 30 gündür.

34. Karadağ’da amortisman oranları kaçtır? 

Maddi olmayan ve duran varlıklar 5 gruba ayrılarak amortisman oranları belirlenmiştir;

Grup  1:  %5  (asfalt  yüzeyleri,  gemi  rıhtımı,  enerji  santralleri,  köprüler,  hangarlar,  gaz  ve  petrol boru hatları, yollar ve otobanlar,  park yerleri, vb.)

Grup 2: %15 (uçaklar, arabalar, gemiler, tıbbi araçlar, ofis ekipmanları, klimalar vb.)

Grup  3:  %20  (otobüs,  yazar  kasalar,  kamyon,  fotokopi  ekipmanları,  araştırma  ekipmanları,  TV antenleri)

Grup  4:  %25  (TV  ve  Radyo  yayıncılığı  ekipmanları,  petrol  kuyuları  ekipmanları,  mineral  işleme ekipmanları, telgraf ve telefon cihazları, vs)

Grup  5:  %30  (bilgisayar,  sistem  ve  uygulama  yazılımı,  veri  işleme  ekipmanları,  kiralık  araç, reklam panoları, video kasetler, CD, DVD, vb)

35. Gayrimenkul vergileri nelerdir? 

Gayrimenkul vergisi orantılıdır.

Gayrimenkül transfer vergisi %3’tür,

Gayrimenkul vergisi oranı taşınmaz malın piyasa değeri üzerinden %0.08’den %0.80 oranına kadar değişiklik gösterebilir,

Yerel yönetim birimleri taşınmaz mal kategorilerine göre gayrimenkul vergisi oranlarını belirleyebilir,

Ekili olmayan arazinin satışında vergi oranı, ekili olana göre %50 daha fazladır.

montenegro-ile-ilgili-sık-sorulan-sorular.23

36. Karadağ’da iş ilişkisi kurma şartları nelerdir? 

Genel sağlığı yerinde olan, 15 yaşın üzerinde olan ve belli bir pozisyon için işveren tarafından belirlenen kriterleri  yerine  getiren  bir  kişi  ile  iş  ilişkisi  kurulabilmektedir.

İş  ilişkisinin  temel  yasal  unsuru  iş sözleşmesidir.

İş sözleşmesi özürlü, ama işi yapabilecek olan kişi ile de imzalanabilmektedir.

37. Yabancılar çalışma iznini nasıl elde edebilir? 

Yabancıların  Çalışma  İzinleri  Hakkındaki  yeni  Kanunu  (22/08  Sayılı  Karadağ  Resmi  Gazete)  ve  yeni  İş Kanununa  göre  (49/08  Sayılı  Karadağ  Resmi  Gazete)  çalışma  izinleri  Karadağ  İş  Kurumu  tarafından verilmektedir.

Bundan sonra yabancılar,  oturma izinleri için İçişleri Bakanlığı’na başvuracaktır.

38. Çalışma izni alma konusunda yapılması gereken adımlar nelerdir? 

Karadağ İş Kurumu’ndan çalışma izni almak,

İçişleri Bakanlığı’ndan oturma izni almak,

İş sözleşmesi ve sigorta.

Tüm  bu  adımlardan  sonra  yabancı,  Karadağ  İş  Kurumu’ndan  belgelerinin  eksik  olmadığına  dair  onay alacaktır.

39. Karadağ’da ne tür çalışma izinleri mevcuttur? 

Kişisel çalışma  izni  –  Karadağ’da  daimi  oturma  iznine  sahip  olan  yabancılara  yöneliktir.  Süre açısından belirsiz olarak verilmektedir.

İstihdam için  izin  –  Yabancı  Karadağ’daki  işveren  ile  sözleşme  imzalamaktadır.  Yabancı,  iş sözleşmesine  sahip olmalı ve  sigorta primlerini ödemelidir.

Çalışma izni  –  Kendi  ülkesinde  çalışan  ve  Karadağ’da  iş  sözleşmesine  sahip  olan  yabancılara yöneliktir.

40. Asgari ücret tanımı var mıdır? 

Genel  Toplu  Sözleşme,  çalışanın  standart  iş  performansı  ve  ayda  ortalama  176  saatlik  tam  çalışma saatleri için minimum alacağı ücreti belirlemektedir.

41. Karadağ’da hangi günler resmi tatildir? 

Karadağ’daki resmi tatil günleri aşağıdaki gibidir;

–      1-2 Ocak Yeni Yıl,

–      7 Ocak Noel ( Ortodoks ),

–      5 Nisan Paskalya Tatili ( Ortodoks),

–      1-2 Mayıs İşçi Bayramı,

–      21 Mayıs Bağımsızlık Günü,

–      13 Temmuz Karadağ Milli Günü.

42. Fazla mesai saatleri sınırlı mıdır? 

Evet, fazla mesai saati haftalık on saat ile sınırlıdır.

Çalışma kapsamında ani bir artış durumunda ve planlanan dışında ortaya çıkan işin belli bir sure içinde yapılması gerektiği gibi durumlarda çalışanlar fazla mesai yapabilmektedir.

Fazla mesaiyi gerektiren unsurlar ortadan kalkıncaya kadar fazla mesai iş günü gerekli olduğu sıklıkta tekrarlanabilir.

43. Asgari yıllık izin kaç gündür? 

Her takvim yılı için, her çalışanın 20 iş günü yıllık izin olarak kullanma hakkı var.

Bu hak iş sözleşmesinde belirlenmektedir.

44. Karadağ’da doğum izni kaç gündür? 

Bir  kadın çalışanın 365  gün  doğum  izni ve çocuğuna  bakması  için  izni bulunmaktadır.

Doğum  izni sırasında çalışanın, çalışmış olsaydı alacağı maaş kadar maaş alma hakkı vardır.

Maaş işveren tarafından ödenmekte, ancak devlet  tarafından işverene tam olarak iade edilmektedir.

montenegro ile ilgili sık sorulan sorular

45. Hangi durumlarda çalışanlara ek ücret hakkı doğar? 

Genel Toplu İş Sözleşmesine göre çalışanlar, fazla mesailer, tatil günlerinde çalışma, gece çalışma ve vardiyalı çalışma sürelerince ek ücret hakkına şu koşullarda sahiptirler:

  • Resmi tatil günlerinde çalışma için – saatte ana ücret üzerinden %50 artışla;
  • Vardiya halinde gece çalışma (22 ve 6 saatleri arasında) için – saatte ana ücret üzerinden %40 artışla,
  • Fazla mesai için – saatte ana ücret üzerinden %40 artışla

46. Çalışanların izinleri nasıl düzenlerin? 

Resmi tatil, yıllık izin ve ücretli izinler  sırasında çalışanın, çalışmış olsaydı alacağı maaş kadar maaş alma hakkı vardır.

Çalışanın ayrıca  60 gün kadar, geçici işe gelememe durumunda kazanç tazminatı isteme hakkına sahiptir.

Geçici ise gelememe nedeni de yaptığı işten kaynaklanıyorsa tazminatı maaşının %10’ üne eşittir.

47. Zorunlu sosyal güvenlik katkı oranları nelerdir? 

Emeklilik ve sakatlık primi:% 20.5 (%5.5 işveren payı ve %15.0 işçi payı);

Sağlık sigortası: %12.3 (%3.8 işveren ve  %8.5 işçi payı);

İşsizlik sigortası: %1 (0.5% işveren ve 0.5% işçi payı);

Çalışma fonu: % 0,2 (0.2% işveren ).

Bu primler brüt maaş üzerinden hesaplanmaktadır.

48. Hangi durumlarda işveren iş sözleşmesi fesih etme hakkına sahiptir? 

İşveren  sadece,  çalışanın  çalışma  yeteneği,  davranışları  ve  işverenin  ihtiyaçları  ile  ilgili  nedenlerden dolayı bir çalışanla yaptığı iş sözleşmesini feshedebilir;

Eğer çalışan son 5 iş günü üst üste işe gelmemişse veya 7 iş günü  devamsızlık yapmışsa,

Eğer çalışan, iş sözleşmesinde belirlenen yükümlülüklerini ihlal ederse,

Eğer çalışanın iş disiplininde ve saygısında sorun  olursa,

Eğer  çalışanın,  başka  bir  işverende  mevcut  olduğu  işverenin  izni  olmadan  tam  zamanlı  bir  iş sözleşmesi varsa ve çalışıyorsa,

Eğer çalışan, deneme süresi boyunca uygun ve tatmin edici sonuçlar vermiyorsa.

49. Karadağ’da kıdem tazminatı var mıdır? 

İş yerinde yetersiz performansı nedeniyle veya gerekli nitelik veya yetenek eksikliği nedeniyle işine son verilen çalışan, kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir.

İş Kanununa göre bu tutar  Karadağ’da minimum altı ortalama maaşa eşittir.

50. Karadağ’da Türk vatandaşlarına vize uygulanıyor mu? 

Türk vatandaşları, geçerli pasaportlarıyla Karadağ’a giriş yapabilir ve 90 güne kadar Karadağ’da kalabilir.

8 Comments

  1. Ahmet Dündar 23 Mayıs 2019
    • admin 23 Mayıs 2019
  2. erkan 19 Haziran 2019
  3. fatih kant 25 Temmuz 2019
    • admin 25 Temmuz 2019
  4. sezin kızıl 25 Temmuz 2019
    • admin 25 Temmuz 2019
  5. Murat NEZOR 2 Kasım 2020

Leave a Reply

error: Content is protected !!